Албатта ҳукм Аллоҳникидур Сиёсий сақофий таҳлилий
сайт

 

 

ердаги ён сўзи биз билган ён маъносида эмас, бу ердаги юз сўзи биз билган юз маъносида эмас, деган гаплар бўлди, холос. Яъни, улар бу сўзлар бу муборак оятларда ўзларининг ҳақиқий маъносида келмаганини тан оладилар. Лекин уларни араблардаги мажозий маъно билан тафсир қилиш ўрнига умуман араб тилида бўлмаган маъноларни уларга юклайдилар.


Масалан, араблар (وجه юз) сўзини луғавий ҳақиқатга кўра ўша маълум бет, башара маъносида ишлатишган. Шунингдек, уни шахснинг ўзига нисбатан ҳам қўллаганлар. Мажоз бўйича (وجه ), дейилганда юзнинг ўзи эмас, бутун бошли одам тушунилган. Лекин улар юз сўзини биз билган юздан бошқа юз маъносида қўллашмаган. Қуръон араб тилидаги Китобдир. Шунинг учун унинг оятлари, сўзлари араб тили билан тафсир қилиниши керак.


Агар шу йўлдан бориб, тадаббур қилганларида эди, қуйидаги нарсаларни билиб олган бўлардилар:
(جنب ён) сўзи ҳам мажозий маънода келган. Араблар мана бу ишнинг олдида мана бу иш ҳеч нарса эмас, деган иборада ҳам шу (جنب ) сўзини ишлатишади. Демак


يَا حَسْرَتَى علَى مَا فَرَّطتُ فِي جَنبِ اللَّهِ
– „Аллоҳ ҳаққида (яъни У Зотга тоат-ибодат қилишда) сусткашлик қилганимга надомат бўлғай!“.                                                                     [39:56]
деган оят, ўзим билан Аллоҳ ўртасидаги ишда Аллоҳ Субҳанаҳунинг менга қилган фармон ва тақиқларига нисбатан қилган бепарволигимга надомат бўлгай, деган маънодадир.
Пайғамбар с.а.в.нинг:


«كُلُّ الصَّيْدِ فِى جَنْبِ الْفرا» «جَوْفِ الْفرا»
«ҳар қандай ов ёввойи эшак олдидан ўтаверсин»,25 деган ҳадислари ҳам шу маънодадир. Бу ҳадисда ҳам (جوف ) ёки (جنب ) сўзи қўлланган.
Шунингдек, араблар юз сўзини мажозий маънода одамнинг ўзига нисбатан ҳам қўллашган. Бунда унинг улуғлиги, бообрўлиги назарда тутилган. Қавмнинг юзи келди, деб қўярдилар. Шунга кўра


وَيَبْقَى وَجْهُ رَبِّكَ
– „Пар­вардигорингизнинг юзи боқий мангу қолур“.   [55:27]
оятидаги (وجه ) сўзидан мурод Аллоҳ Таолонинг Ўзидир.

 

(25) Тазкиратул мавзуот: 168, у киши бу ҳадис жаййид, лекин мурсал, деди. Кашфул хафо: 2/177. Тарихи Бағдод: 13/60.

 

30-бет

Бетлар: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 48 49 50 51 52 53 54 55 56 57 58 59 60 61 62 63 64 65 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99 100 101 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111 112 113 114 115 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132 133 134 135 136 137 138 139 140 141 142 143 144 145 146 147 148 149 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163 164 165 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191 192 193 194 195 196 197 198 199 200 201 202 203 204